Sốt phát ban và sởi đều là những bệnh lý phổ biến ở trẻ em, với triệu chứng điển hình là sốt và phát ban trên da. Tuy nhiên, hai bệnh này có nguyên nhân, đặc điểm phát ban và cách điều trị khác nhau. Việc phân biệt rõ ràng giữa sốt phát ban và sởi là rất quan trọng để có phương pháp chăm sóc và điều trị phù hợp. Dưới đây là những điểm khác biệt chính giữa hai bệnh này.

Nguyên nhân gây bệnh

Sốt phát ban: Thường do các loại virus thuộc nhóm herpes gây ra, đặc biệt là virus HHV6 và HHV7. Bệnh thường xảy ra ở trẻ nhỏ từ 6 tháng - 3 tuổi, với tỷ lệ mắc cao trong mùa xuân và mùa hè.

Sởi: Là một bệnh nhiễm virus cấp tính, do virus sởi (measles virus) gây ra. Sởi là một trong những bệnh lây lan nhanh qua đường hô hấp và có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được chăm sóc đúng cách.

Triệu chứng ban đầu

Sốt phát ban: Trẻ thường bắt đầu với triệu chứng sốt cao đột ngột, có thể lên tới 39-40°C. Sốt kéo dài khoảng 3-5 ngày, sau đó giảm nhanh chóng và phát ban nổi lên trên da. Trẻ có thể mệt mỏi, quấy khóc nhưng thường không kèm theo các triệu chứng nghiêm trọng khác.

Sởi: Triệu chứng ban đầu của sởi kéo dài từ 7-14 ngày sau khi nhiễm virus. Trẻ sẽ sốt cao, ho, sổ mũi, viêm kết mạc (mắt đỏ) và xuất hiện các đốm trắng nhỏ bên trong miệng gọi là đốm Koplik. Sau 3-4 ngày sốt, phát ban sẽ xuất hiện.

Đặc điểm của phát ban

Sốt phát ban: Phát ban xuất hiện ngay sau khi sốt giảm, dưới dạng các đốm nhỏ màu hồng nhạt, không ngứa và không đau. Ban thường bắt đầu từ thân mình (ngực, bụng) và sau đó lan ra tay, chân và mặt. Phát ban kéo dài từ 1-3 ngày và không để lại dấu vết trên da sau khi biến mất.

Sởi: Phát ban do sởi thường xuất hiện vào ngày thứ 3 hoặc thứ 4 sau khi sốt, đầu tiên ở mặt, sau đó lan dần xuống cổ, thân mình và chân tay. Các nốt ban có màu đỏ, kích thước lớn hơn và có thể liên kết thành từng mảng. Ban có thể kèm theo ngứa và thường biến mất sau khoảng 5-7 ngày, nhưng để lại vết thâm trên da trong vài tuần.

Thời gian và diễn biến bệnh

Sốt phát ban: Diễn biến bệnh khá nhanh, với sốt cao kéo dài trong 3-5 ngày, sau đó trẻ phát ban và hồi phục hoàn toàn sau vài ngày nữa. Bệnh ít gây ra biến chứng và hầu hết trẻ đều tự khỏi mà không cần điều trị đặc hiệu.

Sởi: Bệnh sởi thường diễn biến phức tạp hơn. Trẻ có thể sốt cao kéo dài, kèm theo các triệu chứng như ho, viêm kết mạc, sổ mũi và phát ban toàn thân. Sởi có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm não, đặc biệt là ở trẻ em suy dinh dưỡng hoặc chưa được tiêm phòng đầy đủ.

Phương pháp điều trị

Sốt phát ban: Bệnh do virus gây ra nên không cần điều trị bằng kháng sinh. Cha mẹ chỉ cần chăm sóc trẻ tại nhà bằng cách hạ sốt, cho trẻ nghỉ ngơi và cung cấp đủ nước. Có thể dùng thuốc hạ sốt như paracetamol nếu trẻ sốt cao và tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ.

Sởi: Bệnh sởi không có thuốc điều trị đặc hiệu, nhưng cần được theo dõi cẩn thận vì nguy cơ biến chứng cao. Việc điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng (sốt, ho, viêm kết mạc) và đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ. Trong trường hợp biến chứng xảy ra, trẻ cần được điều trị tại bệnh viện và có thể cần sử dụng kháng sinh để điều trị các nhiễm trùng thứ phát.

Sốt phát ban và sởi đều là những bệnh có biểu hiện phát ban và sốt, nhưng nguyên nhân, đặc điểm lâm sàng và mức độ nguy hiểm của hai bệnh này rất khác nhau. Cha mẹ cần nắm rõ sự khác biệt này để có thể phát hiện sớm và đưa trẻ đi khám bác sĩ kịp thời. Đặc biệt, trong trường hợp sởi, tiêm phòng đầy đủ là cách tốt nhất để bảo vệ trẻ khỏi các biến chứng nguy hiểm.

Nguồn: Y Khoa Diamond tổng hợp và cố vấn chuyên môn từ đội ngũ Bác sĩ.