Sởi là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, do virus sởi gây ra, có khả năng lây lan cao, đặc biệt là qua đường hô hấp. Bệnh thường xuất hiện nhiều nhất ở trẻ em, nhưng người lớn cũng có thể mắc nếu chưa từng nhiễm bệnh hoặc chưa được tiêm phòng đầy đủ. Để trả lời câu hỏi người đã từng mắc bệnh sởi có thể bị lại không? chúng ta cần hiểu rõ hơn về cơ chế miễn dịch của cơ thể và cách mà bệnh sởi hoạt động.

Cơ chế miễn dịch khi mắc bệnh sởi

Khi một người bị nhiễm sởi, cơ thể sẽ kích hoạt hệ thống miễn dịch để tạo ra các kháng thể đặc hiệu chống lại virus. Những kháng thể này không chỉ giúp cơ thể phục hồi mà còn lưu lại trong máu, tạo nên một loại "miễn dịch" suốt đời đối với virus sởi. Nhờ vậy, người đã từng mắc sởi một lần hầu như không thể mắc lại bệnh này.

Miễn dịch do tiêm phòng vắc-xin sởi

Tiêm vắc-xin sởi là biện pháp phòng ngừa hiệu quả, giúp cơ thể tạo ra miễn dịch tương tự như khi mắc bệnh tự nhiên. Vắc-xin sởi thường được tiêm cho trẻ nhỏ dưới dạng vắc-xin kết hợp (sởi - quai bị - rubella), và theo lịch tiêm phòng, trẻ em cần tiêm đủ hai liều để đảm bảo miễn dịch bền vững. Khả năng bảo vệ của vắc-xin sởi sau hai liều là rất cao, gần như tương đương với khả năng miễn dịch tự nhiên, giúp ngăn ngừa việc mắc bệnh.

Những trường hợp hiếm có thể tái nhiễm sởi

Dù hệ miễn dịch sau khi mắc sởi rất bền vững, vẫn có một số trường hợp hiếm hoi người đã bị sởi có thể tái nhiễm. Các trường hợp này thường gặp ở những người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc bị suy giảm do các yếu tố như:

- Suy giảm miễn dịch do bệnh lý: Những người mắc các bệnh suy giảm miễn dịch, như HIV/AIDS, ung thư hoặc đang sử dụng các loại thuốc ức chế miễn dịch, có thể không có khả năng bảo vệ đầy đủ trước bệnh sởi.

- Phản ứng miễn dịch kém với vắc-xin: Trong một số ít trường hợp, có người không tạo được miễn dịch đủ mạnh sau khi tiêm phòng, đặc biệt nếu chỉ tiêm một liều hoặc nếu cơ địa không đáp ứng tốt với vắc-xin.

- Biến thể virus: Virus sởi ít có khả năng biến đổi nhiều như một số virus khác, vì vậy phần lớn các biến thể hiện tại vẫn nằm trong khả năng bảo vệ của miễn dịch tự nhiên và vắc-xin. Tuy nhiên, việc biến đổi của virus có thể gây ra một số nguy cơ tái nhiễm, dù rất hiếm.

Phòng ngừa bệnh sởi

Để phòng ngừa bệnh sởi và bảo vệ cộng đồng, chúng ta cần:

- Tiêm phòng đúng lịch: Trẻ nhỏ nên được tiêm đầy đủ hai liều vắc-xin sởi theo khuyến cáo của Bộ Y tế, và người lớn chưa từng mắc sởi hoặc chưa tiêm đủ liều cũng nên tiêm bổ sung.

- Giữ vệ sinh cá nhân: Đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc với người nhiễm bệnh để giảm nguy cơ lây nhiễm.

- Cách ly người bệnh: Người mắc sởi nên được cách ly và nghỉ ngơi để tránh lây lan cho người khác.

Hầu hết mọi người sau khi mắc bệnh sởi một lần sẽ có miễn dịch suốt đời và không bị tái nhiễm. Tuy nhiên, có một số trường hợp hiếm hoi có thể bị lại do suy giảm miễn dịch hoặc đáp ứng miễn dịch kém. Để bảo vệ bản thân và cộng đồng, việc tiêm phòng đầy đủ và thực hiện các biện pháp phòng ngừa là rất quan trọng.

Nguồn: Y Khoa Diamond tổng hợp và cố vấn chuyên môn từ đội ngũ Bác sĩ.